Przewodnik po dobrych praktykach upowszechniania digitalizacji – już wkrótce!

cover-photo_013_02

Dziś dzielimy się z Wami zapowiedzią nowej publikacji ekultura.org, która już niebawem ukaże się na naszym portalu. Dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego realizowaliśmy przez ostatnie kilka miesięcy projekt „Jak upowszechniać zdigitalizowane dziedzictwo czynniki sukcesu i dobre praktyki z polskich instytucji kultury”. W jego ramach przygotowaliśmy dla Was cztery studia przypadków współpracy instytucji kultury i firm kreatywnych przy wdrażaniu nowych technologii w instytucjach kultury.

Z naszego opracowania dowiecie się m.in. jakie wskazówki dla skutecznej i efektywnej realizacji projektów technologicznych mają dla Was osoby zajmujące się tworzeniem:

Zanim przekażemy w Wasze ręce nową publikację pozwólcie, że wyjaśnimy skąd wzięła się idea naszego badania. Dlaczego zajęliśmy się upowszechnianiem digitalizacji i dlaczego zdecydowaliśmy się opisywać ten temat przez pryzmat współpracy instytucji kultury oraz firm kreatywnych. Informacje na ten temat znajdziecie poniżej.

Dlaczego upowszechnianie?

Internet od dawna jest przestrzenią aktywności instytucji kultury. Niemożliwe wydaje się dziś znalezienie podmiotu, który nie posiadałby swojej strony internetowej. Niełatwo jest też wskazać muzeum, czy dom kultury, który nie prowadziłby co najmniej jednego konta w najpopularniejszych mediach społecznościowych. Wraz z rozwojem internetu następowała stopniowa ewolucja funkcji, jakie przypisywane są temu medium przez podmioty kulturalne. Sieć, wykorzystywana początkowo wyłącznie w celach informacyjnych, stopniowo zamieniała się w narzędzie promocji, kontaktu z odbiorcami i prowadzenia działań marketingowych, by w końcu stać się pełnoprawną przestrzenią do realizacji misji, zapisanej w statutach poszczególnych instytucji.

Jak należy rozumieć to ostatnie sformułowanie? Najlepiej wyjaśnić to na przykładzie. Jednym z nich może być Muzeum Powstania Warszawskiego. Jednym z celów działania tej instytucji jest popularyzacja i upowszechnianie dziejów Powstania. Wypełniając to zadanie, w 2015 roku Muzeum zdecydowało się (we współpracy z firmą Bright Media) powołać do życia portal „Warsaw Rising” – interaktywną i stworzoną pod opieką kuratorską wystawę prezentującą losy Warszawy przed II wojną światową, w jej trakcie, podczas Powstania Warszawskiego oraz po 1945 roku. Strona cieszy się dużym zainteresowaniem odbiorców na całym świecie i do dziś jest kanałem służącym edukacji i podnoszeniu wiedzy społecznej na temat wydarzenia, które upamiętniać ma MPW.

Co z tego wszystkiego wynika? Otóż, jesteśmy przekonani, że – na obecnym etapie rozwoju nowych technologii – szeroka cyfrowa obecność nie jest dla publicznych instytucji kultury wyborem, jest raczej strategiczną koniecznością i społecznym obowiązkiem. Oznacza to, że internet coraz częściej będzie (a właściwie już jest) wykorzystywany przez instytucje kultury do upowszechniania towarzyszących im idei oraz do poszerzania pola dostępu do posiadanych przez nie zasobów. W tym sensie niewystarczająca jest już aktywność w sieci, ograniczająca się wyłącznie do promowania tradycyjnej oferty dostępnej w fizycznym gmachu danej instytucji. Niezbędne są natomiast działania ukierunkowane na budowanie dostępu i upowszechnianie „contentu” – serca każdej organizacji kulturalnej. Instytucje, które o tym zapomną zaczną stopniowo tracić odbiorców i narażą się na ryzyko utraty legitymizacji swoich działań.

Dlaczego współpraca instytucje kultury – firmy kreatywne?

Wszystko to prowadzi do wniosku, że instytucje nastawione na rozwój i chcące docierać do nowych odbiorców nie mają ucieczki od współpracy z tzw. firmami kreatywnymi odpowiedzialnymi za projektowanie stron internetowych oraz usług cyfrowych (w tym tych, które dostępne są w siedzibach instytucji). Wspominane wcześniej – „Żydowska Warszawa”, „Wirtualne Muzea Małopolski”, interaktywna wystawa w MIIWŚ, czy oficjalna strona internetowa Muzeum Narodowego w Krakowie – to jedne z najciekawszych (choć na pewno nie jedynych) polskich przykładów tego typu działań. Stojące za nimi instytucje nie bały się zaryzykować i zdecydowały się na – często pełną wyzwań – współpracę ze studiami projektowymi. W ich przypadku współpraca zakończyła się sukcesem, ale nie zawsze jest to regułą. Zdarza się, że zarządzający instytucjami nie są w pełni zadowoleni z efektów pracy zespołów programistyczno-graficznych. Dlaczego tak się dzieje i co decyduje o sukcesie lub porażce podobnych przedsięwzięć? To pytania, na które ciężko jednoznacznie odpowiedzieć. Istnieją jednak pewne ogólne reguły, które pozwalają zwiększyć szanse powodzenia i – jednocześnie – zmniejszyć ryzyka towarzyszące dużym projektom cyfrowym podejmowanym w instytucjach kultury…

O tych regułach napiszemy w naszym opracowaniu, które już niebawem na ekultura.org!

***

Projekt „Jak upowszechniać zdigitalizowane dziedzictwo czynniki sukcesu i dobre praktyki z polskich instytucji kultury” został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Obserwatorium Kultury”.