Internetowy Polski Słownik Biograficzny

slider_ekultura_ipsb
Grafika: www.ipsb.nina.gov.pl

 

Polski Słownik Biograficzny to wydawana przez Polską Akademię Nauk i Polską Akademię Umiejętności, wielotomowa publikacja, zawierająca biografie nieżyjących już lecz zasłużonych w wielu dziedzinach i tworzących historię naszego kraju Polaków oraz obcokrajowców. Do tej pory powstało 206 zeszytów składających się na 50 tomów, które w sumie opisują życiorysy ponad 27 tys. osób. Zeszyty te ułożone są w porządku alfabetycznym. Pierwszy z nich ukazał się w 1935 roku, zaś termin zakończenia całej serii przewidywany jest na 2030 rok. Wtedy też prawdopodobnie zacznie powstawać suplement. Nad każdym z zeszytów pracuje kilkaset osób (w sumie ponad 4,5 tys. autorów) z całego świata, a projekt w 2010 roku został objęty honorowym patronatem Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem nie powinien ulegać wątpliwości fakt, iż jest to dopracowana w najdrobniejszym szczególe skarbnica wiedzy, z której mogą korzystać naprawdę wszyscy, nie tylko miłośnicy historii, badacze czy  naukowcy, ale także uczniowie i studenci.

Cyfrowy odpowiednik Słownika  

W październiku tego roku minęło 80 lat od wydania pierwszego zeszytu PSB. Natomiast w połowie grudnia, swoje pierwsze urodziny będzie obchodził internetowy odpowiednik projektu, dzięki któremu korzystanie z PSB jest jeszcze łatwiejsze, a przede wszystkim ogólnodostępne. Jest to zatem świetna okazja, aby tym już zaznajomionym z iPSB o nim przypomnieć, a tym, którzy jeszcze portalu nie znają, zaprezentować jego możliwości.

Internetowy Polski Słownik Biograficzny to bezpłatny, multimedialny serwis wydawany od 2014 roku przez Narodowy Instytut Audiowizualny. Z racji tego, że jest to cyfrowa wersja tradycyjnej formy, pod względem merytorycznym jest oczywiście wspierana przez PAN oraz PAU, ale także przez Narodowe Archiwum Cyfrowe. Wsparcie NAC jest o tyle istotne, że w serwisie prócz not biograficznych, tych samych, które pojawiły się w wersji drukowanej, znajdują się także dodatkowe materiały multimedialne, takie jak pliki audio czy wideo, a także niepublikowane wcześniej zdjęcia czy ciekawostki i cytaty związane z daną postacią, pochodzące mi.in. z archiwów Telewizji Polskiej, Polskiego Radia, Biblioteki Narodowej czy Filmoteki Narodowej. Ich wykorzystanie z całą pewnością wzbogaca prezentowane treści o szerszy kontekst historyczny i społeczny oraz ułatwia zrozumienie czasów, w których dane było osobom tym żyć, ale także zdecydowanie umila ich odbiór.

Warto również dodać, że partnerami tego projektu są także Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Obrony Narodowej, Akademia Obrony Narodowej, Narodowy Bank Polski, Stowarzyszanie Autorów ZAiKS oraz Polskie Radio. Swoim honorowym patronem objął go również prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

Serwis przyjazny dla odbiorcy  

Korzystanie z serwisu jest bardzo proste. Często wystarczy bowiem podanie nazwiska osoby, o której chcielibyśmy się czegoś więcej dowiedzieć. Jednak jeśli go nie znamy bądź potrzebne nam są informacje o większej liczbie osób, np. z danego okresu, możemy skorzystać z rozbudowanej wyszukiwarki w jaką jest zaopatrzony serwis, a w jej ramach podać płeć oraz przedział czasowy, w którym żyła interesująca nas postać.

wyszuk_IPBS

Grafika – Zaawansowana wyszukiwarka

 

Dodatkowo, możliwe jest także skorzystanie z gotowych indeksów: aktywności, alfabetycznego bądź tematycznego. Gdy już znajdziemy konkretną postać przechodzimy do jej biografii oraz wszystkich plików multimedialnych bezpośrednio z nią związanych. Bardzo dobrym rozwiązaniem, ułatwiającym korzystanie z iPSB jest wyświetlanie przy danej postaci listy innych osób, ważnych dla tego samego okresu.

Może się oczywiście zdarzyć tak, że nawet z pomocą wyszukiwarki nie uda nam się odnaleźć interesującego nas biogramu. Wynika to z faktu, iż prace nad serwisem ciągle trwają i jeszcze nie wszystkie z ponad 27 tys. biogramów są w nim dostępne. Pewnymi ograniczeniami w tym względzie mogą być również procedury związane z nabywaniem praw autorskich czy przyjętych na samym początku zasad redakcyjnych.

Dodatkowe funkcje

Na stronie głównej serwisu znaleźć możemy sekcję „biogramy tygodnia” oraz krótkie przypomnienia o wydarzeniach, które miały miejsce danego dnia i ciekawostki historyczne. Ponadto, prócz samych biografii iPSB publikuje także artykuły dotyczące wielu historycznych, ważnych dla Polski wydarzeń. Co ciekawe, obok każdego z tekstów znajdują się bezpośrednie odnośniki do biografii osób, które są z opisywanym wydarzeniem powiązane. W serwisie nie brak także odnoszących się do nich, współczesnych komentarzy.

biogram_ipbs

Grafika – Przykładowy biogram

 

Co ważne, iPSB stara się także zaangażować swoich odbiorców. W tym celu na stronie umieszczane są krótkie quizy sprawdzające naszą historyczną wiedzę. Mamy także możliwość zapisania się do newslettera. Jednak najważniejszą z funkcji jest możliwość dodania do serwisu swojej cegiełki, w postaci ciekawych fotografii, rycin, ale przede wszystkim zaproponowanie dodania do serwisu ciekawej naszym zdaniem osoby, której dorobek warto zaprezentować innym. Możemy również skontaktować się z wydawcą jeśli w jakimś wpisie zauważymy błąd lub też jeśli wystąpi problem z odtworzeniem treści multimedialnych.

dodaj_ipbs

Grafika – Możliwość uzupełnienia serwisu o własne materiały

 

Co dalej?

Oczywiście prace nad iPSB ciągle trwają, stale bowiem uzupełniane są biogramy i materiały multimedialne. Ostatnim etapem prac będzie przetłumaczenie całości na języki obce w celu zapewnienia Polsce znaczącego miejsca w światowej kulturze cyfrowej, a także umożliwienie obcokrajowcom zapoznania się z polską historią.

Warto jednak pamiętać o tym, że pomimo ciągle trwających prac nad serwisem już teraz, każdy z nas niezależnie od wieku, wykształcenia, potrzeby czy celu, może bezpłatnie z niego korzystać  i cieszyć się znajdującymi się na nim zdigitalizowanymi zasobami.