Europeana Labs, czyli jak kreatywnie wykorzystać cyfrowe dziedzictwo

slider_ekultura_labs
Grafika: Europeana Prawa: Wellcome LibraryCC BY 4.0

 

Europeana, to największe internetowe repozytorium cyfrowego dziedzictwa kulturowego i naukowego. Została ona powołana do życia w 2008 roku i jak dotąd zgromadziła ponad 30 milionów cyfrowych obiektów kultury pochodzących z czołowych europejskich muzeów, galerii, archiwów i bibliotek – książek, dokumentów, czasopism, obrazów, fotografii, nagrań audio czy fragmentów filmów. Serwis ten niedawno uruchomił testowy projekt Europeana Labs. Czym jest Europeana Labs? To projekt dający szerokiej grupie programistów i entuzjastów technologii cyfrowych narzędzie do tworzenia rozwiązań umożliwiających kreatywne wykorzystanie zasobów zgromadzonych w Europeanie.

Idea ta wpisuje się w konwencję tak zwanych ‘labów technologicznych’ (występuje co najmniej kilka różnych określeń opisujących to podejście: medialab, fablab, hackerspace, ideolab), których początków upatruje się w inicjatywie pracowników Massachusetts Institute of Technology w latach osiemdziesiątych XX wieku. Charakteryzuje się ona laboratoryjnym podejściem do pracy, w ramach której osoby o różnych kompetencjach i zainteresowaniach wspólnie tworzą nowe, ciekawe rozwiązania z wykorzystaniem mediów i nowych technologii. Jednym z podstawowych założeń tego typu przedsięwzięć jest kultura otwartości, wspierająca swobodne dzielenie się wiedzą, a także wykorzystywanie otwartego oprogramowania i sprzętu. Inicjatywy tego typu są obecnie bardzo popularne, także w Polsce. Dla przykładu, Fundacja Warsztat Innowacji Społecznych zorganizowała już 5 edycji lokalnego “Media Labu”, którego celem było zgłębianie możliwości wykorzystania technologii Internetu na rzecz rozwiązywania problemów społecznych (http://www.medialabkrakow.pl/).

Wykorzystując tzw. interfejs API, programiści mogą uzyskiwać dostęp do różnych funkcji i danych zamieszczonych w Europeanie i tworzyć za jego pomocą ciekawe rozwiązania wykorzystujące zdigitalizowane dziedzictwo. API (Application Programming Interface) to zestaw narzędzi informatycznych, dzięki którym jeden program może się komunikować z innym programem bez udziału człowieka.

Jak twierdzą twórcy serwisu, możliwości wykorzystania danych Europeany są nieograniczone. Można je wykorzystać do tworzenia aplikacji, gier, stron internetowych, a w połączeniu z API innych serwisów można również tworzyć ciekawe mash-upy. Europeana Labs, poza udostępnianiem API, pozwala także przeglądać przykłady już istniejących innowacyjnych treści i aplikacji, pokazując tym samym możliwości, jakie daje połączenie kreatywności i cyfrowych zasobów kultury. Ze względu na to, że korzystanie z konsoli API wymaga umiejętności posługiwania się jednym z języków programowania, projekt Eropeana Labs skierowany jest przede wszystkim do programistów.

Jednym z bardziej interesujących przykładów wykorzystania możliwości Europeana Labs jest aplikacja Europeana Beacon, która w październiku 2014 roku została nagrodzona w konkursie Apps for Europe. Dzięki połączeniu technologii Beaconów (o nich piszemy więcej tutaj: http://goo.gl/R6usP5) i bazy danych Europeany powstał produkt, który zmienia sposób myślenia o przewodnikach turystycznych. Dzięki umieszczaniu beaconów w różnych punktach miasta, a także w obiektach kulturalnych, użytkownik aplikacji otrzymuje ciekawe informacje i fakty o obiekcie, przed którym aktualnie się znajduje. Jest on też zachęcany do wzięcia udziału w różnego typu z zabawach, zagadkach i quizach dotyczących zwiedzanych miejsc. Aplikacja ta to też niezwykle cenne źródło wiedzy dla publicznych instytucji zajmujących się turystyką, kulturą czy też prywatnych firm z tej branży, ponieważ dostarcza ona pogłębioną wiedzę na temat tego, co przyciąga największą uwagę zwiedzających, jakie ‘strategie’ poruszania się i zwiedzania podejmują.

Innym ciekawym przykładem aplikacji wykorzystującej API Europeany jest Serendip-o-matic – aplikacja umożliwiająca wyszukiwanie cyfrowych materiałów znajdujących się w muzeach, archiwach i bibliotekach na całym świecie. Na podstawie obecnie przechowywanych treści cyfrowych aplikacja, dzięki specjalnemu algorytmowi, podpowie nam, jakie inne materiały mogą być dla nas interesujące. Narzędzie to wydaje się być szczególnie użyteczne dla naukowców, ponieważ umożliwia ono wyszukiwanie potencjalnie interesujących treści na podstawie załączonego artykułu lub całych zbiorów (na przykład przechowywanych na platformie Zotero, służącej do zarządzania bibliografią i pracami naukowymi).

Są to jedynie dwa spośród ponad setki już istniejących innowacyjnych rozwiązań wykorzystujących zdigitalizowane dziedzictwo kulturowe. Zachęcamy do własnych poszukiwań interesujących rozwiązań, a także do tworzenia własnych!

Źródła:

http://labs.europeana.eu

http://pl.wikipedia.org/wiki/Media_Lab

Andrzej Klimczuk, Od warsztatów do nowych instytucji kultury. Inicjatywy MediaLab w Polsce. Wybrane wnioski z badań , Prezentacja przed „Zlotem medialabowym” 04.09.2013, Opole, Fundacja Ortus, Fundacja SocLab, Chrzelice-Warszawa- Białystok 2013.