Czym jest digitalizacja dziedzictwa?

Jako pojęcie techniczne, digitalizacja to proces, podczas którego następuje transfer informacji ze świata fizycznego do cyfrowego. W jej wyniku powstają cyfrowe kopie – obrazy fizycznych przedmiotów i sygnałów. Kiedy więc mówimy o digitalizacji dziedzictwa kulturowego, mamy na myśli zjawisko przenoszenia tego ostatniego do przestrzeni wirtualnej.

Zdigitalizowane dziedzictwo kulturowe to nic innego jak choćby: skany książek (2D) i rzeźb (3D), zdjęcia archiwów i obrazów, a w końcu także nagrania filmowe, czy muzyczne. Większość wymienionych zasobów – szczególnie tych o doniosłym znaczeniu kulturowym i historycznym – znajduje się w posiadaniu publicznych instytucji kultury i to właśnie one – w największym stopniu – zajmują się digitalizacją dziedzictwa kulturowego.

Skąd się wzięła digitalizacja i jakie ma funkcje?

Idea digitalizacji dziedzictwa narodziła się w obliczu nowych możliwości reprodukcyjnych, jakie stworzyła technika i informatyka pod koniec XX wieku. Dzięki rozpowszechnieniu komputerów oraz coraz bardziej zaawansowanej technologii cyfrowej, kopiowanie i dzielenie się treścią mogło następować w mgnieniu oka, bez uszczerbku na oryginale.

Wzbudziło to entuzjazm instytucji zajmujących się ochroną dziedzictwa kulturowego, ponieważ dało sposobność zarchiwizowania przedmiotów uznanych za istotne dla ludzkości. Takie elementy dziedzictwa jak książki, archiwa, filmy, obrazy, rzeźby, budynki, nuty… – wszystkie te unikatowe obiekty mogły zyskać duplikaty. W razie zniszczenia lub zaginięcia oryginału – dzięki digitalizacji – pozostaje po nich informacja, a – w wielu przypadkach – obraz cyfrowy umożliwia ich rekonstrukcję.

Digitalizacja A.D. 2015

Dziś, rozwój internetu sprawia, że digitalizacja dziedzictwa kulturowego realizowana przez publiczne instytucje kultury nabiera dodatkowego – trzeciego – znaczenia. Oprócz funkcji archiwizacyjnej i ochronnej, prawidłowo rozumiana digitalizacja ma także funkcję upowszechniającą. Umożliwia ona budowanie dostępności kultury na skalę wcześniej niespotykaną. W niedługiej przyszłości dzięki digitalizacji, w każdym zakątku świata będzie można zapoznać się ze zbiorami interesującej nas biblioteki, muzeum, czy archiwum. Mało tego, zasoby te będzie można wykorzystać do tworzenia własnych produktów i usług – poczynając od tapet na smartfony, a kończąc na skomplikowanym wzornictwie przemysłowym. Pionierem w inspirowaniu do ponownego wykorzystania cyfrowej kultury jest Rijskssmuseum w Amsterdamie – https://www.rijksmuseum.nl/en/rijksstudio-inspiration.

Świat zdigitalizowanej i otwartej kultury to świat, gdzie ta ostatnia nabiera zupełnie nowego znaczenia. Stale przekształcana i umieszczana w różnych kontekstach staje się żywym i znaczącym elementem życia każdego człowieka – nie tylko od święta, ale – dosłownie – na co dzień.